Ewaluacja nauki krok po kroku – skąd się biorą kategorie A+, A, B+, B i C

Co 4 lata uczelnie i instytuty są oceniane w każdej dyscyplinie, którą uprawiają. Wynik – kategoria od A+ do C – decyduje m.in. o prawie do nadawania stopni naukowych i o statusie uczelni akademickiej.

Autor: Artur Dubiel
Opublikowano 6 listopada 2026

Kogo się ocenia

Ewaluacji podlegają uczelnie akademickie, instytuty PAN i instytuty międzynarodowe; uczelnie zawodowe, instytuty badawcze i Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego – na swój wniosek. Ocena dotyczy każdej dyscypliny osobno, pod warunkiem że jednostka zatrudnia w niej co najmniej 12 osób prowadzących działalność naukową (w przeliczeniu na pełne etaty, według stanu na 31 grudnia roku poprzedzającego ewaluację).

Każdy pracownik naukowy wskazuje w oświadczeniu, w jakiej jednostce i w jakich dyscyplinach ma być liczony – najwyżej w dwóch. Dyscypliny wylicza klasyfikacja dziedzin i dyscyplin.

Co się ocenia

Ustawa wymienia trzy podstawowe kryteria: poziom naukowy lub artystyczny działalności, efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych oraz wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

Szczegóły – rodzaje osiągnięć, sposób liczenia punktów za publikacje, patenty, projekty i opisy wpływu – określa rozporządzenie ministra. Punkty za artykuły i monografie zależą od ministerialnego wykazu czasopism i wydawnictw.

Jak powstaje kategoria

Komisja Ewaluacji Nauki proponuje dla każdej dyscypliny wartości referencyjne dla kategorii A, B+ i B, a minister je ustala. Wynik jednostki porównuje się z tymi wartościami: kto przekracza próg A, dostaje A; kto mieści się niżej – kolejno B+, B albo C.

Kategoria A+ wymaga dodatkowej oceny. Mogą ją otrzymać tylko jednostki z kategorią A, których wynik przekracza próg ustalony przez Komisję – nie niższy niż mediana wyników jednostek z kategorią A. Ich osiągnięcia ocenia dwóch ekspertów, w tym jeden z zagranicznego ośrodka naukowego.

Komisja przyjmuje uchwałę z propozycjami kategorii do 15 czerwca roku ewaluacji, a kategorie przyznaje minister w decyzjach administracyjnych. Jednostka może w ciągu 30 dni złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jak często i jak długo obowiązuje kategoria

Ewaluację przeprowadza się co 4 lata i obejmuje ona 4 lata poprzedzające rok oceny. Wyjątkiem była ewaluacja z 2022 r., która objęła 5 lat (2017–2021). Kategoria obowiązuje do czasu, gdy decyzja z następnej ewaluacji stanie się ostateczna.

Ewaluacja za lata 2022–2025

Wyniki ewaluacji za lata 2022–2025 ministerstwo podało w lipcu 2026 r. Oceniono 280 podmiotów w 55 dyscyplinach – razem 1241 ocen dyscyplin w jednostkach. Kategorię A+ przyznano 106 razy, A – 392, B+ – 607, B – 120, a C – 16.

Dla tej ewaluacji uchwalono osobną ustawę z 29 maja 2026 r. Jednostka, która w danej dyscyplinie dostała kategorię B, może dokończyć wszczęte wcześniej postępowania doktorskie, ale nie wszczyna nowych; jeśli w następnej ewaluacji znów dostanie B albo C, traci uprawnienie do nadawania stopnia doktora w tej dyscyplinie. Postępowania prowadzone w jednostkach z kategorią C przejmuje podmiot wskazany przez Radę Doskonałości Naukowej.

Kategorie w Polska.science

Na kartach uczelni i instytutów pokazujemy kategorie z otwartych danych RAD-on. W dniu pobrania danych (6 listopada 2026) zawierały one wyniki za lata 2017–2021: 1148 ocen dyscyplin. Gdy w danych pojawią się wyniki za lata 2022–2025, serwis zaktualizuje się przy comiesięcznym odświeżeniu. Jak czytać kategorie, wyjaśnia artykuł Kategorie naukowe A+, A, B+, B i C – co oznaczają?.

Źródła

Liczby z rejestru według stanu na 6 listopada 2026; sprawdzono: 2026-11-06.